Last Updated :
07 September 2023, 12:18 PM IST
ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਫੀਡਬੈਕ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਧਣ-ਫੁੱਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੱਚਾ ਸਫਲ ਹੋਵੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰੇ। ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੀ ਹੈ, ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਫੀਡਬੈਕ ਭਾਵੇਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਜਾਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ, ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਲਚਕੀਲੇਪਣ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਬਾਲ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਨਿਧੀ ਤਿਵਾਰੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ‘ਤੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰਕ ਝਗੜਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਤਣਾਅ। ਸਰਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਦੁਖਦਾਈ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਜਾਂ ਤਲਾਕ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡੀ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਘਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਫੀਡਬੈਕ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਆਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਉਸਨੇ ਅਗੇ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਕਿ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਬਚਪਨ ਦਾ ਅਨੁਭਵ (ਅ ਸੀ ਇ), ਅਤੇ 14% ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚੇ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਰਵੇ ਆਫ ਚਿਲਡਰਨਜ਼ ਹੈਲਥ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਬੱਚੇ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਤਲਾਕ ਜਾਂ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਮ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਵੈ-ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਮਾਤਾ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਉਸ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸਤੌਰ ’ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਦੀਆਂ ਹਨ।
