Last Updated :
22 October 2023, 10:17 AM IST
Navratri:ਨਾਨਵਰਾਤਰੀ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਇਸ ਸਾਲ 21 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਦਿਨ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸ, ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੁਹੂਰਤ ਜਾਣੋ।ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਮਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ । ਕੁਝ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਮਾਂ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਧੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਬੋਲੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਬਣ ਗਈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ, ਸੰਗੀਤ, ਕਲਾ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਨਵਰਾਤਰੀ (Navratri ) ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ 20 ਤੋਂ 22 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਪੂਜਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸਰਸਵਤੀ ਅਵਾਹਨ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਇੱਕ ਵੀਨਾ ਲੈ ਕੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ‘ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਦੋਨਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਬਾਕੀ ਦੋ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਨਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਹੈ।
ਨਵਰਾਤ੍ਰ ਦੀ ਪੁੱਜਾ
ਇਸ ਸਾਲ ਨਵਰਾਤਰੀ (Navratri) ਦੌਰਾਨ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ 20 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਅਵਾਹਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ (21 ਅਕਤੂਬਰ) ਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪੂਜਾ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਮਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਤਿਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਚੌਲਾਂ ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਸਵਤੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਮਾਪੇ ਸਰਸਵਤੀ ਤੋਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਣ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਨੋਟਬੁੱਕ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਵਿਸਰਜਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੇਵੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਆਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਵੇਖੋ: Navratri : ਸ਼ਾਰਦੀਆ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਦਿਨ 4 ਦਾ ਮਹੱਤਵ, ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਸਮਗਰੀ
ਪੂਰਵਾ ਅਸ਼ਧਾ ਪੂਜਾ ਦਾ ਮੁਹੂਰਤ – ਸਵੇਰੇ 06:25 ਤੋਂ ਸਵੇਰੇ 08:17 ਤੱਕ।ਮਿਆਦ – 1 ਘੰਟੇ 52 ਮਿੰਟ
20 ਅਕਤੂਬਰ, 2023 ਨੂੰ ਰਾਤ 8:41 ਵਜੇ ਪੂਰਵਾ ਅਸ਼ਾਧਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
21 ਅਕਤੂਬਰ, 2023 ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ 7:54 ਵਜੇ – ਪੂਰਵਾ ਅਸ਼ਾਧਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ
